Thư viện thiết kế UI ứng dụng Việt

Với các bạn Product Design hay UI Design thì các trang Mobbin, Ptrrns chắc không hề xa lạ. Trong quá trình thiết kế sản phẩm digital, việc tham khảo các ý tưởng và giải pháp thiết kế của các ứng dụng khác là điều cần làm, hãy nhớ rằng Designer là người giải quyết vấn đề chứ không phải là một nghệ sĩ.

Product Designer hay UI Designer ngoài việc nắm vững các nguyên lý thiết kế, platform design guideline còn phải cập nhật thường xuyên các giải pháp về layout, design nhằm đảm bảo chúng ta luôn có một kho dữ liệu phong phú để sử dụng ngay khi cần.

Mình luôn có ý định xây dựng một kho thư viện giống như các trang trên nhưng hoàn toàn tập trung vào các sản phẩm Việt. Với các lý do chính:

  • Các trang thư viện UI Pattern trên không có sản phẩm Việt
  • Tạo ra một thư viện nơi các bạn thiết kế có thể tham khảo chính những sản phẩm Việt, Microcopy tiếng Việt
  • Giúp các bạn UI Design và Front-end biết khả năng của cộng đồng làm sản phẩm VN có thể làm tới đâu khi thiết kế giao diện
  • Giúp các nhà thiết kế ở Việt Nam học hỏi và nâng cao trình độ cho nhau. Mục tiêu lớn là sẵn sàng cạnh tranh với các designer từ các nước, mình tin người Việt thừa sức làm được
Ảnh: Viễn Thông. Nguồn: VNExpress

Trong giai đoạn này mình chưa có đủ thời gian để xây dựng một website riêng nên trước hết làm phiên bản MVP bằng Dropbox tại đây.

Sẵn sàng đón nhận các đóng góp của tất cả các bạn. Các screenshot vui lòng gửi email về hoangtung240195@gmail.com hoặc inbox cho mình qua LinkedIn. Vui lòng ghi rõ “Tên App + Phiên bản”

Lịch sử Thung lũng Silicon

Khi nhắc đến Silicon Valley, có lẽ dân IT ở khắp nơi trên thế giới đều xem đây là thánh địa. Đây là điểm bắt đầu của các công ty công nghệ hàng đầu như Intel, Apple, Google, Facebook,… những cái tên đã nằm trong ngôi đền huyền thoại. Đây là nơi truyền cảm hứng cho không biết bao nhiêu con người, bao nhiêu thế hệ khởi nghiệp trong lĩnh vực phần mềm. Đây là nơi mà các con chiên công nghệ ai cũng ao ước ít nhất có một lần “hành hương” trở về.

Hôm nay, chúng ta cùng đi ngược dòng quá khứ để xem những điều gì đã giúp hình thành nên một Thung lũng Silicon truyền cảm hứng đến như vậy.

hiệu trưởng Đại học standford và khoản đầu tư đúng đẵn


Thung lũng Silicon ra đời vào năm 1909 khi David Starr Jordan, Hiệu trưởng trường đại học Stanford, đầu tư tiền vào sáng chế ống chân không của Lee de Forest. Kể từ đó, Đại học Stanford tiếp tục khuyến khích các doanh nhân khởi nghiệp, sản sinh ra những của nhân như Bill Hewlett và David Packard, hai nhà đồng sáng lập của Hewlett-Parkard (HP) và Russell Varian, người đã phát triển công nghệ nền tảng cho radar kiêm sáng lập viên của Varian Associates. Sau Thế chiến thứ II, các cựu chiến binh từng phục vụ tại căn cứ quân sự địa phương đã quyết định gắn bó với khu vực này.

Khuôn viên đại học Standford. Ảnh từ Standford.edu

Nhiều người trong số họ đã đăng ký học tại Stanford khiến số lượng sinh viên tăng lên đáng kể, tạo áp lực lên tình hình tài chính của trường. Để gia tăng lợi nhuận biên tế (hay còn gọi là lãi gộp), nhà trường đã ra quyết định thành lập Khu công nghiệp Stanford, mảnh đất màu mỡ cho các công ty công nghệ non trẻ và ngày nay còn cung cấp không gian văn phòng cho các công ty khởi nghiệp và các công ty đang tăng trưởng thuộc Thung lũng này.

Nền tảng từ một nhóm các kỹ sư

Vào giữa những năm 1950, William Shockley, người phát minh ra bóng bán dẫn, đã chuyển đến khu vực này. Một số kỹ sư từng làm việc cho Shockey đã thành lập công ty Fairchild Semiconductor. Sau đó, hai trong số họ là Robert Noyce và Gordon Moore lập nên Intel. vào năm 1957, sau khi tàu vũ trụ Sputnik của Nga ra mắt, chính phủ Mỹ đã đổ rất nhiều tiền vào Fairchild để phát triển công nghệ mà sau này được sử dụng trong các chương trình vệ tinh và không gian của Mỹ.

Đội ngũ Fairchild Semiconductor thuở đầu. Ảnh từ American Scientist

ngành công nghiệp bán dẫn, Máy tính cá nhân và các công nghệ mới ra đời

Tiếng tăm ngày càng lan trộng của công cuộc đổi mới này đã thu hút các tài năng từ khắp nơi trên thế giới quy tụ về đây. Khi ngành công nghiệp bán dẫn đã tạo ra năng lượng điện toán với giá đủ thấp để cho phép những tay thợ hàn công nghệ thử nghiệm những công nghệ mới, thì ngành công nghiệp máy tính cá nhân ra đời.

Steve Jobs và Steve Wozniak bên máy tính Apple I năm 1976. Ảnh bởi Kimberly White / REUTERS

Apple và nhiều công ty máy tính khác được thành lập, kéo theo sự ra đời của nhiều công ty cung cấp các sản phẩm phần cứng phụ trợ và công nghệ hỗ trợ năng lực sản xuất. Với nguồn tài trợ của NASA thuộc Không quân Mỹ và ARPA, Viện Nghiên cứu Stanford đã phát minh ra chuột máy tính và công nghệ có tên là ARPANET – tiền thân của Internet. Xerox PARC đã tuyển dụng nhiều nhà nghiên cứu tiên phong về chuột máy tính và Internet. Sau này, họ còn phát triển cả lập trình định hướng đối tượng, giao diện đồ họa người dùng, mạng Ethernet, ngôn ngữ máy Postscript và máy in laze.

Những công ty này cùng các phát minh của họ đã góp phần lập nên 3Com và Adobe. Một vài công nghệ trong số này đã tạo điều kiện để những công ty như Cisco, Apple và Microsoft phát triển mạnh. Năm 1995, sau khi mạng Internet được mở rộng sang các hoạt động kinh doanh thương mại, rất nhiều công ty khởi nghiệp đã được thành lập, bao gồm cả eBay và Amazon. Dù Chính phủ Mỹ đã có công trong việc hình thành nên Thung lũng Silicon, nhưng trong kỷ nguyên Internet hiện nay, vai trò của họ đang ngày càng hạn chế.

nguồn vốn đầu tư mạo hiểm mới

Vốn đầu tư mạo hiểm là tác nhân thúc đẩy sự phát triển của Thung lũng Silicon ngay từ những ngày đầu hình thành. Cuối những năm 1970, thay đổi về quy định đầu tư hưu trí đã cho phép các nhà đầu tư mạo hiểm huy động nguồn vốn lớn hơn trước. Trước đây, phần lớn vốn đều được huy động từ những các nhân giàu có.

Đến cuối những năm 1990, các công ty Internet và công ty phần mềm phát triển như vũ bão – cho đến khi bong bóng dot-com vỡ tan và làm thay đổi cục diện vào hồi đầu năm 2000. Tiếp đến là làn sóng các công ty mới nổi chủ yếu trong lĩnh vực điện thoại di động, trò chơi điện tử, mạng xã hội và phần mềm dạng dịch vụ (Saas), bao gồm Zynga, Facebook, LinkedIn, Twitter và Salesforce.com. Gần đây là sự trỗi dậy của các công ty thành công trong nền kinh tế chia sẻ và lĩnh vực phân tích dữ liệu như AirBnB, Uber và Palanir Technologies.

Các công ty khởi nghiệp cung cấp thiết bị y tế và công nghệ sinh học cũng tăng trưởng mạnh mẽ tại Thung lũng Silicon. Genentech, công ty tiên phong trong ngành công nghiệp ADN tái tổ hợp do một nhà đầu tư mạo hiểm ở Thung lũng Silicon, đồng thời là nhà nghiên cứu của Đại học California tại San Francisco (UCSF) thành lập. Công nghệ của Genetech đã được phát triển ở Đại học Stanford và UCSF.

mở rộng và phát triển. trở thành cái nôi sáng tạo của thế giới

Ngày nay, Thung lũng Silicon đã mở rộng phạm vi địa lý, trải rộng khắp San Francisco, kéo tới hơn 64km về phía bắc và còn xa hơn nữa. Công nghệ ở đây cũng đa dạng hơn trước, từ phần cứng và phần mềm truyền thống đến công nghệ sạch, thiết bị y tết, công nghệ sinh học và các sản phẩm nông nghiệp. Nơi này vẫn không ngừng thúc đẩy tinh thần kinh doanh, sáng tạo khi liên tục tự đổi mới bản thân.

Ảnh screenshot Figma các văn phòng công ty tại Silicon Valley. Ảnh bởi Brianne Kimmel/Figma

nguồn gốc tên gọi “Thung lũng Silicon”

Vào năm 1972, Don Hoefler, một nhà báo chuyên mảng điện tử, đã nghĩ ra cụm từ này vì tất cả các công ty khởi nghiệp thời điểm đó đều tập trung vào thiết bị bán dẫn và sử dụng các bảng mạch silicon. Tên gọi đó vẫn được giữ nguyên cho tới tận ngày nay.

Product Story: Thấu hiểu người dùng để thiết kế sản phẩm

Bài nói chuyện của Jens Riegelsberger, hiện đang là UX Director ở Google với chủ đề “People, products, and jetlag: Creativity through empathy” trong sự kiện Web Summit 2018 (bạn có thể xem thêm các bài nói chuyện khác trong sự kiện tại đây)


Từ chia sẻ của Jens, một số điều rút ra khá thú vị, mặc dù nó không quá mới:

  1. Việc hiểu biết về đa dạng nền văn hóa, trải nghiệm sống ở các quốc gia, vùng miền khác nhau sẽ tạo nên thế mạnh cho UX Designer.
    Bởi vì việc trải nghiệm nhiều nền văn hóa sẽ giúp cho bạn có cái nhìn đa chiều và sâu sắc hơn về các vấn đề, góc nhìn của người dùng ở các khu vực khác nhau khi phát triển các sản phẩm đa quốc gia. Người làm sản phẩm cũng sẽ hiểu rằng, không thể áp dụng chung một mô hình với mọi loại đối tượng người dùng, vì mỗi nhóm người dùng khác nhau có đặc thù khác nhau.

    Ví dụ Google Maps được sử dụng bởi người dùng khắp nơi trên thế giới, tuy nhiên khi so sánh người dùng ở Mỹ và người dùng ở Việt Nam thì họ có những đặc điểm về xã hội, dân cư và hành vi người dùng đã khác nhau rất nhiều, không thể bê y nguyên ứng dụng cho thị trường Mỹ đem về Việt Nam cho user xài được.

    Mình từng nghe chia sẻ của anh Yoel Sumitro (User Researcher ở Uber) chia sẻ về việc khi Uber bắt đầu tiến vào Đông Nam Á, họ đã điều các nhóm Research đi đến các quốc gia ở ĐNÁ trong đó có Việt Nam để ăn nằm nằm dề nghiên cứu về các tài xế cũng như đặc điểm của dân cư địa phương ở mỗi quốc gia.

  2. Có nền tảng về cả kỹ thuật và thiết kế là một điểm cộng lớn cho UX Designer
    Không phải tự nhiên mà ở Việt Nam hay nhiều nước trên thế giới, có nhiều UX Designer trong ngành xuất thân là lập trình viên, mình cũng từng học lập trình. Việc có nền tảng về lập trình, hiểu cách xây dựng phần mềm giúp người làm sản phẩm dễ giao tiếp hơn với các lập trình viên trong suốt quá trình phát triển sản phẩm.

    Ngoài ra chính tư duy về kiến trúc hệ thống, tư duy phân tích và giải quyết vấn đề là các yếu tố để phát triển trong con đường làm sản phẩm. Việc học tập các công cụ, số liệu trong quá trình làm việc không phải là rào cản quá lớn vì thường các lập trình viên học công cụ khá nhanh.

  3. Focus on the user and all else will follow
    Đây là yếu tố tiên quyết đầu tiên trong 10 nguyên tắc cơ bản mà Google xây dựng từ những ngày đầu. Mỗi tính năng bạn đưa đến người dùng đều phải xuất phát từ chính nhu cầu của người dùng. Và để đưa ra giải pháp giải quyết những nhu cầu đó, người làm sản phẩm phải dựa trên hành vi và cách tiếp nhận của người dùng. Đừng dựa trên những suy nghĩ của bạn đề đưa ra một giải pháp mà người dùng có thể không cần đến.

    Một điều bất ngờ là nhóm phát triển Google, ngay từ những ngày đầu đã làm user test ở khuôn viên trường Standford. Họ cho mọi người sử dụng Google Search, đặt ra các câu hỏi, ghi nhận ý kiến và liên tục cải tiến dựa trên các thông tin thu thập được.


    Giao diện của Google Search từ ngày đầu đến bây giờ không có nhiều thay đổi, càng ngày nó càng được tối ưu hơn để tập trung vào nhu cầu cốt yếu nhất: “Tìm kiếm”

  4. Hãy làm testing với user ở mọi khâu trong quá trình phát triển sản phẩm
    Những ví dụ của Jens cho thấy tầm quan trọng của việc làm testing với user. Việc làm này không chỉ giới hạn ở trong phòng lab, trong văn phòng công ty hay ngắm nghía số liệu mà bạn cần đi ra thực địa, hỏi và ghi nhận ý kiến của người dùng ngay trong hoàn cảnh sử dụng của họ. Ngoài ra, việc làm này không nên chỉ giới hạn ở team design hay team product.

    Hãy kéo theo những team có liên quan như product management, engineering, marketing đi làm user testing. Có như vậy, mọi người mới cùng thấy những khó khăn mà khách hàng đang gặp phải, có chung góc nhìn về người dùng để cùng nhau giải quyết nó. Công việc của developer không chỉ dừng lại ở việc sử dụng các công nghệ, lập trình nên những tính năng nữa mà họ phải thấu hiểu vấn đề của người dùng để có ý thức cao hơn trong công việc của mình.

  5. Triết lý Montessori
    Phần này các bạn xem video sẽ rõ hơn.